آدم و حوا |

حسن محمودی: وقتی درباره ی مجموعه داستان شب های چهارشنبه نوشته آذر دخت بهرامی حرف می زنیم، محال است به این نکته اشاره نکنیم که یک تک داستان درخشان دارد و همین تک داستان درخشان شب های چهارشنبه بود که نویسنده اش را برنده ی نامزدعنوان بهترین مجموعه داستان بنیاد گلشیری، برنده مشترک جایزه ی روزگاری روزگاری و بلاخره برنده ی جایزه ی ادبی منتقدان و نویسندگان مطبوعاتی کرد. مجموعه داستان های زیادی را می توان نام برد که با تک داستان های درخشانشان بر سر زبان ها افتادند. این اتفاقی است که اغلب برای مجموعه های نخست نویسندگان اتفاق می افتد. و لابد اگر این اتفاق برای نویسنده یی حرفه یی بیفتد،آن وقت رویه ی قضاوت ها کاملا فرق می کند که مثلا این یکی داستان از دست نویسنده اش در رفته. این مقدمه را برای حرف زدن از مجموعه داستان تازه منتشر شده یی از یک نویسنده جوان گفتم. مجموعه داستانی که به نظرم، یک داستان در میان داستان های دیگر مجموعه، چند سر و گردن بالاتر است. درباره ی «پرتره مرد ناتمام» نخستین مجموعه داستان امیرحسین یزدان بد حرف می زنم. کتاب را نشر چمشه منتشر کرده و دربرگیرنده ی داستان های کوتاه یک دقیقه روی سفیدی سرد دوکی شکل، فردا برمی گردم، دادزن، برای مارسیای عزیز، چیزی شبیه«سونیا»، اَلترالایت، هنوز یوسف و جَنَوار است. داستان بلند جَنَوار که نویسنده اش از زمستان ۸۵ تا بهار۸۷ درگیر نوشتن آن بوده است، ماجرای قتل خان زاده ی فرنگ رفته یی را در قائله ی پیشه وری در آذربایجان از خلال گزارش های نظمیه و نامه های مقتول خطاب به دایان نامی نوشته است. روایت یزدان بد، لحظاتی تاریک و روشن از تاریخ معاصر را را دستمایه ی داستان خود قرار می دهد و با رندی تمام، تحلیلش را خاص همان روزها نمی کند و مثالی ازلی و ابدی از تاریخ ما مردمان را به دست می دهد. اتفاقی که قابلیت اتفاق افتادن در زمان های بسیاری از روزگار ما را دارد. نامه یی که آیدین ملقب به عنایت السلطنه، پسرعنایت الله خان، معروف به بالاخان خطاب با دایان می نویسد، نثری است به غایت خاص یک خان زاده ی از فرنگ برگشته در زمان وقوع اتفاق و یزدان بد به خوبی از عهده ی آن برآمده. زبان دیگری نیز برای نامه های اداری آن زمان برگزیده و نثری که خاص راوی دانای کل است.این یاداشت صرفا می تواند دعوت یا توصیه یی باشد برای خواندن مجموعه داستان«پرتره ی مرد ناتمام» امیرحسین یزدان بد. دعوتی که به خاطر تک داستانِ جنوار می تواند خارج از شک وتردید باشد. گرچه مجموعه داستان های دیگری نیز دارد که می تواند قابل تامل باشد. « یک دقیقه روی سفیدی سرد دوکی شکل» با آن شخصیت به یادماندنی مهرداد ناصری، داستانی دوست داشتنی است و می شود که در تحلیل نقاط قوت قابل تاملش شرح مفصلی بدست داد و در تفسیرش از زاویه های متعددی نگاه کرد. این مهرداد ناصری، ردپاهایی در داستان های دیگر نویسنده دارد که او را گاه کامل می کند. می توان گفت که تقریبا در هر داستانی می توان ردی از او پیدا کرد که بتدریج به مهرداد ناصری حجم می دهد ومجموعه را تا حدودی شبیه به مجموعه داستان های بهم پیوسته می کند. این را هم بگویم که با دو داستان «دادزن» و «هنوز یوسف…» اصلا نتوانستم کنار بیایم که معتقدم در دادزن، نویسنده، از پس فضای کلی اثر برنیامده و هنوز یوسف…، بشدت اثری کلیشه یی می نماید.

 Print